Những việc nhỏ mỗi ngày giúp giữ lửa hôn nhân
Có một buổi tối, hai vợ chồng ngồi cạnh nhau trên ghế sofa, mỗi người một cái điện thoại, không ai nói với ai một câu. Tủ lạnh kêu rì rì còn to hơn cả tiếng người. Trước đây thì khác. Trước đây chỉ cần một cái liếc mắt là cả hai đã hiểu nhau. Còn bây giờ, ngồi sát bên nhau mà thấy xa như hai người lạ chung một mái nhà.
Tôi tin nhiều bạn đang đọc những dòng này đã từng có cảm giác đó. Không cãi nhau to, không có ai phản bội, không có biến cố gì ghê gớm. Chỉ là tự nhiên một ngày bạn nhận ra cái lửa ấm ngày xưa đã nguội đi lúc nào không hay. Và câu hỏi cứ lởn vởn trong đầu: làm sao để giữ lửa hôn nhân khi mọi thứ đã trở nên quá đỗi bình thường, quá đỗi mệt mỏi?
Hôn nhân không chết vì một cú sốc lớn
Theo kinh nghiệm tôi thấy, rất ít cuộc hôn nhân đổ vỡ vì một biến cố duy nhất. Phần lớn là chết dần vì những việc nhỏ bị bỏ quên mỗi ngày. Một lời chào buổi sáng không còn. Một câu hỏi "hôm nay em/anh thế nào?" biến mất. Một ánh mắt trìu mến chuyển thành cái nhìn lướt qua.
Tôi quan sát rất nhiều gia đình Việt và thấy một điều giống nhau: chúng ta hay đợi dịp lớn để yêu thương. Đợi sinh nhật, đợi kỷ niệm, đợi khi nào rảnh, đợi khi nào hết bận con cái. Nhưng hôn nhân không sống bằng những dịp lớn. Nó sống bằng hàng trăm khoảnh khắc nhỏ xíu mà ta tưởng là không đáng kể.
Nói thật lòng, cái khó của việc giữ lửa hôn nhân không nằm ở chỗ phải làm điều gì đó vĩ đại. Cái khó nằm ở chỗ phải thay đổi chính mình một chút mỗi ngày — phải để ý đến cảm xúc của người kia, phải nhường nhau một chút, phải bớt cái tôi đi. Mà những thứ đó thì chẳng ai thích làm, vì nó đòi hỏi mình bước ra khỏi vùng thoải mái của bản thân.
Cái gốc: người ta mệt thì không còn gì để cho đi
Trước khi nói tới việc làm gì, tôi muốn các bạn nhìn xuống cái gốc đã. Vì sửa hành vi mà bỏ qua tâm lý thì cũng như tô son lên một gương mặt đang ốm — thân là cái ngọn, gốc nằm ở tâm.
Tôi đặc biệt muốn nói với những người phụ nữ trong nhà. Tôi quan sát thấy rất nhiều chị em thương chồng thương con đến mức quên cả bản thân mình. Đi làm về là lao vào cơm nước, dọn dẹp, kèm con học, lo cho cả nhà rồi mới đến lượt mình — mà thường là không còn lượt nào nữa. Đến một lúc, cái cốc cạn rồi thì không rót cho ai được. Người vợ kiệt sức thì không thể cho chồng sự dịu dàng, người mẹ mệt mỏi thì không thể cho con sự kiên nhẫn.
Và đây là điều ít người để ý: khi cơ thể căng thẳng kéo dài, nội tiết của người phụ nữ bị ảnh hưởng thật sự. Da xạm đi, mất ngủ, người lúc nào cũng nôn nóng dễ cáu. Nhiều ông chồng tưởng "vợ mình dạo này khó tính", nhưng theo những gì tôi hiểu, nhiều khi cáu không phải là khó tính — đó là cơ thể đang gửi tín hiệu kêu cứu. Hiểu được điều này, người chồng sẽ bớt trách và biết thương hơn. Còn người vợ, hãy cho phép mình nghỉ ngơi, vì yêu mình không phải là ích kỷ — đó là khôn ngoan, vì có khỏe thì mới còn sức mà yêu lâu.
Khi cả hai cùng hiểu cái gốc này, những việc nhỏ phía dưới mới thật sự có ý nghĩa. Nếu bạn thấy gốc rễ phần lớn nằm ở chuyện trò chuyện, tôi có viết riêng một bài về giao tiếp vợ chồng — gốc rễ của hầu hết mâu thuẫn, bạn nên đọc thêm.
Những việc nhỏ làm được ngay từ hôm nay
Bạn không cần đợi đến cuối tuần, không cần đặt phòng khách sạn, không cần một kế hoạch hoành tráng nào cả. Đây là vài việc nhỏ tôi tin ai cũng làm được:
1. Một câu chào tử tế mỗi sáng và mỗi tối. Buổi sáng nói một câu ấm áp trước khi ra khỏi nhà. Buổi tối, dù mệt đến mấy, cũng hỏi người kia một câu thật lòng: "Hôm nay của em/anh thế nào?". Rồi quan trọng hơn — hãy thật sự nghe câu trả lời, đừng vừa nghe vừa lướt điện thoại.
2. Đặt mình vào chỗ người kia trước khi quyết định. Trước khi đi nhậu về khuya không báo, trước khi mua một món đắt tiền ngoài thỏa thuận chung, hãy dừng lại một giây và nghĩ: việc này khiến người bạn đời của mình thấy thế nào? Hôn nhân là chuyện của hai người, không phải sân khấu của riêng một ai.
3. Học cách nhường một chút. Nhiều người nghĩ nhường nhịn là yếu thế, là chịu thiệt. Tôi không thấy vậy. Nhường ở đây không phải là một người thắng một người thua, mà là cả hai cùng lùi lại một bước để tìm một điểm chung mà cả hai đều thấy ổn. Người mạnh trong hôn nhân không phải người luôn thắng cãi — mà là người biết khi nào nên buông cái tôi xuống.
4. Dành lại cho nhau một khoảng thời gian không màn hình. Chỉ cần mười lăm phút mỗi tối, tắt tivi, úp điện thoại xuống, ngồi nói chuyện như hai con người chứ không phải hai vai trò "bố" và "mẹ". Việc này nhỏ thôi nhưng tôi thấy nó có sức hâm nóng rất lớn. Nếu các bạn muốn đi sâu hơn, tôi có chia sẻ kỹ trong bài hâm nóng hôn nhân bằng cách dành lại thời gian cho nhau.
5. Nói ra điều biết ơn, dù là điều bé tí. Một câu cảm ơn vì bữa cơm, vì lần đón con, vì việc người kia đi làm vất vả. Chúng ta sống chung lâu rồi hay coi mọi thứ là đương nhiên. Mà cái gì bị coi là đương nhiên thì sớm muộn cũng bị lãng quên.
Những việc này nghe đơn giản đến mức bạn có thể nghĩ "có gì đâu mà phải dạy". Nhưng chính cái đơn giản đó lại là thứ khó duy trì nhất, vì nó đòi sự bền bỉ mỗi ngày chứ không phải sự bùng nổ một lần.
Khi việc nhỏ không còn đủ
Tôi cần nói thẳng và thật với các bạn một điều, vì đây là chuyện hệ trọng của cả một đời người. Những việc nhỏ này hợp với những cuộc hôn nhân đang nguội lạnh, mỏi mệt, xa cách — chứ không phải lời khuyên cho mọi tình huống.
Nếu trong nhà bạn đang có bạo hành, đe dọa, hay bất cứ điều gì khiến bạn hoặc con cái không an toàn, thì xin đừng "ráng chịu" hay nghĩ rằng mình cứ dịu dàng thêm là mọi thứ sẽ ổn. Lúc đó, ưu tiên số một là sự an toàn của bạn. Hãy tìm đến người thân tin cậy, hoặc những nơi hỗ trợ chuyên môn. Và nếu mọi nỗ lực nhỏ vẫn không lay chuyển được gì, việc tìm tới một chuyên gia tâm lý không phải là thất bại — đó là khôn ngoan. Tôi có bàn riêng về khi nào vợ chồng cần đến chuyên gia tâm lý hôn nhân, và cả chuyện có thể tự cứu hôn nhân khi chỉ một người muốn không.
Những gì tôi chia sẻ ở đây là kinh nghiệm và góc nhìn của một người làm nghề, đồng hành với nhiều gia đình — nó không thay thế cho tư vấn chuyên môn của chuyên gia tâm lý hay luật sư khi hoàn cảnh của bạn cần đến.
Lời cuối từ tôi
Giữ một cuộc hôn nhân ấm áp không phải là làm điều phi thường một lần, mà là làm những điều bình thường một cách tử tế, mỗi ngày. Cái lửa trong hôn nhân không tắt vì hết yêu — nó tắt vì không ai chịu khó thêm củi vào mỗi ngày. Mà thêm củi thì có khó gì đâu: một câu hỏi han, một cái ôm, một lần nhường nhau, một phút ngồi xuống nghe nhau nói.
Tôi tin rằng khi cả hai người cùng góp những việc nhỏ ấy, tình cảm sẽ không chỉ được giữ lại mà còn lớn lên theo năm tháng. Nếu bạn vẫn còn thương người ngồi cạnh mình, thì hôm nay vẫn còn kịp để bắt đầu lại bằng một việc thật nhỏ. Bạn cũng có thể tham khảo thêm những việc nhỏ trong bài lời khuyên hôn nhân tôi ước mình biết sớm hơn để có thêm góc nhìn.
Tôi đã tổng hợp những điều này thành một cẩm nang miễn phí giữ gìn hôn nhân — gồm các thói quen nhỏ mỗi ngày và cách hiểu nhau sâu hơn để cùng nhau đi đường dài. Nếu bạn muốn nhận, hãy để lại email, tôi sẽ gửi tận tay cho bạn. Đường còn dài, và tôi mong được đi cùng các bạn một đoạn.